Гандлёвыя рэжымы

Рэспубліка Беларусь у гандлёва-эканамічных адносінах з іншымі краінамі карыстаецца 3-ма відамі гандлёвых рэжымаў: 

– Рэжым свабоднага гандлю / зона свабоднага гандлю 

Рэжым свабоднага гандлю з'яўляецца адной з найбольш цесных формаў міжнароднай эканамічнай інтэграцыі. Рэалізацыя гэтага рэжыму ажыццяўляецца на дагаворнай аснове паміж дзяржавамі, якія маюць вельмі высокі ўзровень гандлёва-эканамічных і палітычных сувязей. 

Рэжым свабоднага гандлю прадугледжвае адмену і непрымяненне ў далейшым тарыфных і колькасных абмежаванняў ва ўзаемным гандлі. Існуе магчымасць устанаўлення выключэнняў з рэжыму свабоднага гандлю па асабліва адчувальных таварах. 

Рэспубліка Беларусь мае двухбаковыя пагадненні аб зоне свабоднага гандлю з Азербайджанам, Арменіяй, Казахстанам, Кыргызстанам, Малдовай, Расіяй, Сербіяй, Таджыкістанам, Туркменістанам, Узбекістанам, Украінай. 

18 кастрычніка 2011 г. падпісаны Дагавор аб зоне свабоднага гандлю СНД, удзельнікамі якога з'яўляюцца Арменія, Беларусь, Казахстан, Кыргызстан, Малдова, Расія, Таджыкістан і Украіна. У асобным парадку да дамовы далучыўся Узбекістан.

Рэспубліка Беларусь з'яўляецца таксама ўдзельніцай Пагаднення аб стварэнні зоны свабоднага гандлю ад 15 красавіка 1994 г. (са зменамі ад 2 красавіка 1999 г.), падпісанага ў рамках СНД. Пагадненне працягвае прымяняцца ў адносінах з дзяржавамі-ўдзельніцамі, для якіх Дагавор аб зоне свабоднага гандлю ад 18 кастрычніка 2011 г. не набыў сілу, у прыватнасці з Азербайджанам. 

Акрамя таго, Рэспубліка Беларусь і Грузія шляхам абмену нотамі паміж міністэрствамі замежных спраў Беларусі і Грузіі зафіксавалі згоду пасля выхаду Грузіі з СНД прымяняць ва ўзаемным гандлі Пагадненне аб стварэнні зоны свабоднага гандлю ад 15 красавіка 1994 г. 

Паспяховасць еўразійскай эканамічнай інтэграцыі спрыяе росту цікавасці замежных дзяржаў да супрацоўніцтва з Беларуссю і ў цэлым з Еўразійскім эканамічным саюзам. 

У адпаведнасці з артыкулам 35 Дагавора аб ЕАЭС ад 29 мая 2014 г. рэжым свабоднага гандлю з трэцім бокам устанаўліваецца на падставе міжнароднага дагавора Еўразійскага эканамічнага саюза з такім трэцім бокам. 

29 мая 2015 г. пасля трохгадовых перамоў падпісана Пагадненне аб свабодным гандлі паміж ЕАЭС і яго дзяржавамі-членамі з аднаго боку і Сацыялістычнай Рэспублікай В'етнам з другога боку. Пагадненне набыло сілу 5 кастрычніка 2016 г. Гэты міжнародны дагавор прадугледжвае адмену альбо істотнае зніжэнне ўвазных пошлін на практычна ўсе ключавыя пазіцыі беларускага экспарту ў В'етнам. 

25 кастрычніка 2019 г. набыло сілу Пагадненне аб гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве паміж Еўразійскім эканамічным саюзам і яго дзяржавамі-членамі з аднаго боку і Кітайскай Народнай Рэспублікай з другога боку, а 27 кастрычніка 2019 г. – Часовае пагадненне, якое вядзе да стварэння зоны свабоднага гандлю паміж ЕАЭС і яго дзяржавамі-членамі з аднаго боку і Ісламскай Рэспублікай Іран з другога боку. Абодва пагадненні былі падпісаны 17 мая 2018 г. у рамках Астанінскага эканамічнага форуму. 

У 2019 годзе дзяржавамі – членамі ЕАЭС завершаны перамовы па заключэнні пагадненняў аб свабодным гандлі з Сінгапурам і Сербіяй. Пагадненне аб свабодным гандлі паміж Еўразійскім эканамічным саюзам і яго дзяржавамі-членамі з аднаго боку і Рэспублікай Сербія з другога боку набыло сілу 10 ліпеня 2021 г. У дзяржавах – членах ЕАЭС вядзецца работа па ажыццяўленні ўнутрыдзяржаўных працэдур, неабходных для набыцця сілы Пагадненнем аб свабодным гандлі паміж Еўразійскім эканамічным саюзам і яго дзяржавамі-членамі з аднаго боку і Рэспублікай Сінгапур з другога боку.

25 снежня 2023 г. падпісана поўнафарматнае Пагадненне аб свабодным гандлі паміж Еўразійскім эканамічным саюзам і яго дзяржавамі-членамі з аднаго боку і Ісламскай Рэспублікай Іран з другога боку, якое набыло сілу 15 мая 2025 г., замяніўшы Часовае гандлёвае пагадненне. 

27 чэрвеня 2025 г. у г.Мінску падпісаны Часовае гандлёвае пагадненне паміж Еўразійскім эканамічным саюзам і яго дзяржавамі-членамі з аднаго боку і Манголіяй з другога боку і Пагадненне аб эканамічным партнёрстве паміж Еўразійскім эканамічным саюзам і яго дзяржавамі-членамі з аднаго боку і Аб'яднанымі Арабскімі Эміратамі з другога боку, а 21 снежня 2025 г. – Пагадненне аб свабодным гандлі паміж Еўразійскім эканамічным саюзам і яго дзяржавамі-членамі з аднаго боку і Рэспублікай Інданезія з другога боку. У цяперашні час дзяржавамі – членамі ЕАЭС праводзяцца неабходныя працэдуры для набыцця гэтымі пагадненнямі сілы. 

На розных этапах знаходзіцца работа па прэферэнцыйных гандлёвых пагадненнях ЕАЭС з Індыяй, Тунісам, Пакістанам і іншымі дзяржавамі.

– Рэжым найбольшага спрыяння (РНС)  

Рэжым найбольшага спрыяння прадугледжвае ўстанаўленне ў міжнародных дагаворах і пагадненнях палажэнняў, пры якіх кожны з дагаворных бакоў абавязваецца даць іншаму боку не менш спрыяльныя ўмовы ў галіне эканамічных, гандлёвых і іншых адносін, якія яна дае або дасць у будучыні любой трэцяй дзяржаве. РНС устанаўліваецца на ўзаемнай аснове шляхам заключэння шмат- і двухбаковых міжнародных дагавораў.

У гандлі з краінамі, якім даецца РНС, прымяняюцца стаўкі, зацверджаныя Адзіным мытным тарыфам Еўразійскага эканамічнага саюза.

– Прэферэнцыйны рэжым (сістэма прэферэнцый) 

Падрабязная інфармацыя размешчана ў раздзеле «Тарыфнае рэгуляванне».