Арганізацыя Паўночнаатлантычнага Дагавору

Беларусь выступае за падтрыманне і пашырэнне канструктыўнага супрацоўніцтва з Арганізацыяй Паўночнаатлантычнага дагавора (НАТА) на раўнапраўнай і ўзаемапаважлівай аснове.
 
Ажыццяўляючы шматвектарную знешнюю палітыку і пашыраючы сваё ўдзел у міжнародных структурах бяспекі, Беларусь поўная рашучасці ўносіць свой уклад у захаванне міру і дасягненне стратэгічнай мэты – стварэнне непадзельнай еўраатлантычнай бяспекі.
 
Гісторыя ўзаемаадносін Рэспублікі Беларусь з НАТА пачынаецца з 1992 года, калі наша краіна ўступіла ў Савет паўночнаатлантычнага супрацоўніцтва, які трансфармаваўся ў 1997 годзе ў Савет еўраатлантычнага партнёрства – СЕАП.
 
У 1995 годзе Беларусь падключылася да праграмы «Партнёрства дзеля міру» (ПдМ), разглядаючы яе ў якасці важнага інструмента ўмацавання ўзаемадзеяння ў палітычнай, ваеннай, эканамічнай, навуковай і прававой сферах як з Арганізацыяй Паўночнаатлантычнага дагавора ў цэлым, так і з асобнымі дзяржавамі-членамі НАТА.
 
У красавіку 1998 года было адкрыта Пастаяннае прадстаўніцтва Рэспублікі Беларусь пры Арганізацыі Паўночнаатлантычнага дагавора.

Асноўным планавым дакументам удзелу Беларусі ў ПдМ з'яўляецца індывідуальная праграма партнёрства і супрацоўніцтва (ІППС), якая абнаўляецца штогод. Першая Індывідуальная праграма партнёрства была адобрана Саветам НАТА ў ліпені 1997 года. З тых пор колькасць штогадовых сумесных мерапрыемстваў у рамках ІППС павялічылася больш чым у шэсць разоў і ў цяперашні час складае каля 125. У ІППС агаворваюцца сілы і сродкі, якія выдзяляюцца беларускім бокам, даецца пералік мерапрыемстваў, у якіх плануецца ўдзел прадстаўнікоў Беларусі. Праводзяцца рэгулярныя кансультацыі з супрацоўнікамі Міжнароднага сакратарыята НАТА і Міжнароднага ваеннага штаба НАТА па ацэнцы выканання ІППС.
 
Беларусь надае вялікае значэнне рэалізацыі гэтай праграмы як інструмента развіцця практычнага супрацоўніцтва з альянсам у такіх абласцях як грамадзянскае надзвычайнае планаванне, крызіснае рэагаванне, ваенная адукацыя, кантроль над узбраеннямі, барацьба з міжнародным тэрарызмам і транснацыянальнай арганізаванай злачыннасцю, процідзеянне распаўсюджванню зброі масавага знішчэння, падрыхтоўка да ўдзелу ў міратворчых і гуманітарных аперацыях, медыцынскае забеспячэнне, моўная падрыхтоўка.
 
У 2004 годзе Рэспубліка Беларусь далучылася да Працэсу планавання і ацэнкі сіл (ПАРП), асноўнай задачай у рамках якога з'яўляецца развіццё ваеннага супрацоўніцтва з НАТА. У рамках дадзенага працэсу ўзгадняюцца мэты партнёрства Рэспублікі Беларусь, дасягненне якіх дазваляе атрымаць неабходнае дасвядчэнне у пытаннях удасканальвання падрыхтоўкі Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь, а таксама магчымага задзейнічання воінскіх падраздзяленняў у міратворчых аперацыях.
 
У рамках ПАРП Рэспублікай Беларусь і НАТА ажыццяўляецца рэгулярны абмен дэлегацыямі для вызначэння мэт партнёрства на два гады і адзнакі праведзенай работы па іх рэалізацыі.
 
У якасці паспяховага прыкладу ўзаемадзеяння з альянсам можна назваць ажыццяўленне ў 2007 годзе сумеснага праекта Агенцтва НАТА па тэхнічным забеспячэнні і Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь па ліквідацыі трацілаўтрымліваючых проціпяхотных мін з прыцягненнем фінансавай дапамогі краін–членаў НАТА. Усяго было знішчана больш за 300 тысяч мін такога тыпу.
 
Беларускія навуковыя арганізацыі ўзаемадзейнічаюць з НАТА ў розных галінах навукі ў рамках праграмы «Навука дзеля міру і бяспекі». З 1993 года больш за 75 беларускіх вучоных атрымалі стыпендыі для навукова-даследчых працаў у краінах НАТА. Адным з апошніх прыкладаў сумеснай работы з'яўляецца праект «Маніторынг і прагназаванне навадненняў у басейне ракі Прыпяць», які прадугледжвае ўстаноўку гідраметэаралагічных станцый і спрыяе прыняццю своечасовых мер па ліквідацыі наступстваў надзвычайных сітуацый прыроднага характару.
 
Беларусь не толькі вывучае вопыт стварэння і дзейнасці сучасных узброеных сіл дзяржаў – членаў НАТА, але таксама гатова прадастаўляць свае вучэбныя цэнтры для навучання экспертаў з другіх краін-партнёраў. З 2013 года чатыры вучэбных курсы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях і Міністэрства абароны адкрыты для ўсіх дзяржаў СЕАП, уключаючы краіны НАТА.
 
Беларусь рэгулярна выступае з ініцыятывамі па паглыбленні супрацоўніцтва з НАТА па актуальных напрамках процідзеяння сучасным выклікам і пагрозам бяспекі. Сярод беларускіх прапаноў варта вылучыць наступныя:
 
Беларусь зыходзіць з таго, што палітызаванаму мысленню заўсёды ёсць альтэрнатыва – правядзенне прагматычнага дыялогу і пашырэнне практычнага супрацоўніцтва. Такі падыход асабліва актуальны, калі сітуацыя тычыцца забеспячэння міжнароднай бяспекі. Беларусь на справе даказвае сваю прыхільнасць абавязацельствам у сферы міжнароднай бяспекі, у тым ліку ў рамках НАТА. Наша краіна ўносіць адчувальны ўклад у антытэрарыстычную аперацыю ў Афганістане, якая праводзіцца альянсам на падставе рэзалюцыі Савета Бяспекі ААН 1386 (2001).
 
З улікам гэтаё рэзалюцыі беларускі бок і НАТА дамовіліся аб магчымасці чыгуначнага транзіту праз Беларусь неваенных тавараў альянсу, яго дзяржаў-членаў і другіх дзяржаў, якія ўносяць уклад у місію Міжнародных сіл садзейнічання бяспецы ў Афганістане (МССБ). Пачынаючы з 2011 года, праз тэрыторыю Беларусі ажыццяўляюцца пастаянныя транзітныя перавозкі неваенных грузаў для патрэб МССБ. Адпаведная дамоўленасць была аформлена праз абмен лістамі паміж Міністрам замежных спраў Рэспублікі Беларусь і Генеральным сакратаром НАТА.
 
Дзеянні Беларусі па забеспячэнні міжнароднай бяспекі не залежаць ад хутка пераменлівай палітычнай кан'юнктуры і менавіта таму, нягледзячы на рознагалоссі, якія захоўваюцца з НАТА па асобных пытаннях, сёння працягваецца карпатлівая практычная праца па паглыбленні ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва як з альянсам, так і з асобнымі яго дзяржавамі-членамі, на агульнапрызнаных прынцыпах міжнароднага права, заснаваных на ўзаемным даверы і павазе.